Endoprotezoplastyka kolana – jak wygląda zabieg i kiedy jest konieczny?
Problemy ze stawem kolanowym mogą znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie – od spacerów, przez wchodzenie po schodach, aż po podstawowe czynności domowe. Gdy ból i ograniczenie ruchomości nie ustępują mimo leczenia zachowawczego, a jakość życia spada, lekarz może zaproponować endoprotezoplastykę, czyli wymianę stawu kolanowego na sztuczny implant.
Zabieg ten, choć kojarzony głównie z osobami starszymi, coraz częściej przeprowadza się również u młodszych pacjentów z poważnymi uszkodzeniami stawu. Dzięki nowoczesnym metodom stosowanym m.in. w wyspecjalizowanych ośrodkach ortopedycznych, takich jak Szpital Carolina, możliwe jest skuteczne przywrócenie sprawności i zmniejszenie dolegliwości bólowych.
Na czym polega endoprotezoplastyka kolana? Etapy zabiegu i rodzaje protez
Endoprotezoplastyka polega na chirurgicznym usunięciu uszkodzonych struktur stawu kolanowego i zastąpieniu ich protezą – elementem wykonanym z metalu, ceramiki lub tworzywa sztucznego, który odtwarza funkcję naturalnego stawu.
Zabieg przeprowadzany jest zazwyczaj w znieczuleniu podpajęczynówkowym lub ogólnym. Podczas operacji lekarz usuwa zniszczoną chrząstkę i fragmenty kości, a następnie mocuje implanty. W zależności od stopnia uszkodzenia stawu, stosuje się:
- endoprotezy całkowite – gdy wymagana jest pełna wymiana stawu,
- endoprotezy połowiczne (jednoprzedziałowe) – gdy uszkodzona jest tylko jedna część kolana.
Nowoczesne protezy są projektowane tak, by jak najlepiej dopasować się do budowy anatomicznej pacjenta, co przekłada się na większy komfort i stabilność po operacji.
Kiedy endoproteza kolana to konieczność? Wskazania do zabiegu
Endoprotezoplastyka rozważana jest wtedy, gdy inne metody leczenia zawodzą – mowa tu m.in. o farmakoterapii, rehabilitacji czy iniekcjach dostawowych. Najczęstszymi wskazaniami do operacji są:
- zaawansowana choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego,
- reumatoidalne zapalenie stawów,
- martwica kości,
- pourazowe uszkodzenia stawu,
- powikłania po wcześniejszych zabiegach ortopedycznych.
O kwalifikacji do operacji decyduje ortopeda na podstawie wywiadu, badania fizykalnego oraz wyników obrazowania (RTG, MRI). Coraz częściej pacjenci zgłaszają się na zabieg wcześniej – nie czekając aż ból stanie się nie do zniesienia, co zwiększa szansę na lepsze wyniki leczenia i szybszy powrót do aktywności.
Jak wygląda rekonwalescencja po endoprotezoplastyce kolana? Fizjoterapia i powrót do sprawności
Pierwsze dni po operacji spędza się w szpitalu – najczęściej około 3-5 dni. Już w pierwszej dobie rozpoczyna się rehabilitacja, która odgrywa kluczową rolę w procesie powrotu do sprawności.
Rekonwalescencja składa się z kilku etapów:
- nauka chodzenia z pomocą kul lub balkonika,
- ćwiczenia poprawiające zakres ruchu i siłę mięśniową,
- stopniowe zwiększanie obciążenia operowanej kończyny.
W pełni sprawność wraca zazwyczaj po 3-6 miesiącach, choć pierwsze efekty widać już po kilku tygodniach. Ważne, aby przestrzegać zaleceń fizjoterapeuty oraz unikać przeciążania kolana we wczesnym okresie pooperacyjnym.
W wielu ośrodkach, takich jak Szpital Carolina, możliwe jest prowadzenie kompleksowej rehabilitacji pod okiem doświadczonych specjalistów, co znacząco wpływa na jakość i tempo powrotu do zdrowia. Zobacz: https://carolina.pl/klinika-ortopedii-i-traumatologii/kolano/endoprotezoplastyka-stawu-kolanowego/.
Dla wielu pacjentów prywatna ścieżka leczenia stanowi sposób na szybszy powrót do sprawności – szczególnie w przypadku, gdy dolegliwości uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, a lista oczekujących na zabieg w ramach NFZ jest zbyt długa.